آموزشگاه دولتي سعدی ترخوران و دبيرستان حكيم نظامي فم ۱۳۱۷ و ۱۳۰۷ هجري شمسي

مردم قديم تفرش ....دقت كنيد شايد اجدادتون تو اين عكس ها باشن

ادامه دارد.....

عکس تفرش

   يعني نظر هم نميخواي بدي؟؟

اینم عکس دو تا از سربازهای رضا خان که پدر بزرگام هستند....

اينم چند تا عكس ماهواره اي از تفرش

دیدن وبلاگ بصورت کامل

شهرها و پايتخت هاي باستاني ايران:

آوان:

در نوشته‌های باستانی پس از طوفان نوح، از شهری به نام «آوان» (avan) نام برده شده است، این شهر پاتخت تمدن «عیلام» و سر‌‌‌‌آمد شهرهای مشرق زمین بوده است، کاوشگران غربی در نیم قرن اخیر، پس از مطالعات و تحقیقات فراوان تصریح نموده‌اند که «آوان» همان دزفول کنونی است.

شوش (سوزا):

شهری باستانی واقع در یکصد و پنجاه کیلومتری شرق رود دجله در استان خوزستان از دوران امپراتوری ایلامیان، هخامنشیان و اشکانیان است. شوش یکی از قدیمی ترین سکونتگاههای شناخته شده منطقه است، احتمالاً به سال 4000 پیش از میلاد پایه گذاری شده، با وجود اینکه نخستین آثار یک دهکده مسکونی در آن مربوط به 7000 سال پیش از میلاد هستندشهر باستانی شوش از مراکز تمدن قدیم، از معروفترین شهرهای دنیا، پایتخت چند هزار ساله مملکت عیلام وهمچنین پایتخت زمستانی امپراطوری هخامنشی بوده‌است. ابن مقنع گوید: «اول شهری که پس از توفان نوح بنا نهادند، شوش و شوشتر بود.» آرامگاه دانیال نبی صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم پیامبر خدا در شهر شوش واقع گردیده‌است.

هگمتانه:

هگمتانه به معنی «جای بهم آمدگان»، «جای گرد آمدگان»، نام باستانی شهر همدان در زبان ایرانیان در زمان مادها و هخامنشیان است. برخی هگمتانه را «شهر مادها» معنی می‌کردند و آن را برابر با عبارت ایلامی نو hal.mata.na «شهر مادها» می‌گرفتند که نادرست است.هگمتانه پایتخت شاهنشاهی مادهاو پایتخت تابستانی ایران در زمان هخامنشیان و اشکانیان بوده است. این شهر کهن، نخستین پایتخت ایران بوده و به همراه آتن در یونان و رم در ایتالیا، از معدود شهرهای باستانی جهان است که همچنان زنده و مهم است. با این تفاوت که همدان هرگز اهمیت خود را از دست نداده و از آن دو شهر نیز قدیمی تر است. یونانیان هگمتانه را اِکباتان می‌خواندند که یونانی شده هگمتانه است.هرودوت این شهر را ساخته دیااکو دانسته و گفته است که هفت دیوار داشته که هر کدام به رنگ یکی از سیاره‌ها بوده اند.

تخت جمشید:

پارسه یا تَختِ جَمشید نام یکی از شهرهای باستانی ایران است که سالیان سال پایتخت مجلل تشریفاتی امپراتوری ایران در زمان امپراتوری هخامنشیان بوده‌است. داریوش بزرگ، خشایارشا و اردشیر اول، زمانی حدود ۵۰ سال مرکزی برای برگزاری مراسم آیینی و جشن‌ها مخصوصا نوروز در تخت جمشید برپا کردند. در اولین روز سال نو گروه‌های زیادی از ملل گوناگون به نمایندگی از ساتراپی‌ها یا استانداری‌ها اعم از یونانیان و مصریان تا بابلیان و هندی‌ها با هدایایی مانند ظروف ساخته شده از لاجورد، انواع جام‌های زرین و حیوانات گوناگون در تخت جمشید جمع می‌شدند و هدایای خود را به شاه تقدیم می‌کردند. باور تاریخدانان بر این است که اسکندر مقدونی سردار یونانی در ۳۳۰ پیش از میلاد، به ایران حمله کرد و پارسه را به آتش کشید  و احتمالا بخش عظیمی از کتابها، فرهنگ و هنر هخامنشی را با اینکار نابود نمود. با این‌حال ویرانه‌های این مکان هنوز هم در شهرستان مرودشت در استان فارس برپا است و باستان شناسان از ویرانه‌های آن نشانه‌های آتش و هجوم را بر آن تایید می‌کنند.

سلوكيه:

سلوکوس شهر سلوکیه را در نزدیکی بابل ساخت  نام یکی از بزرگترین شهرهای جهان باستان در روزگار سلوکیان و پس از آنها بود. این شهر در میانرودان در کرانهٔ باختری رود دجله و روبه‌روی شهرک اوپیس(و در آینده تیسفون) جای گرفته‌بود. پایه‌گذار این شهر سلوکوس یکم بود که با برپایی این شهر در سال ۳۰۵ (پیش از میلاد) آن را به نام خود نامگذاری کرد و آن را نخستین تخت‌گاه سلوکی نهاد.

انطاکیه:

انطاکیه  نام شهری باستانی در سوی خاوری رود اورونتس می‌باشد. امروزه شهر انتاکیا درجنوب ترکیهٔ کنونی جای آن را گرفته‌است.این شهر در پایان سدهٔ چهارم پیش از میلاد و به دست سلوکوس یکم بنیاد نهاده‌شد.

نيسا:

اين شهر در سال‌هاي دور، پايتخت امپراطوري پارت‌ها محسوب مي‌شده است و اكنون در جمهوري تركمنستان قرار دارد. شهر نيسا در دامنه‌ي تپه‌اي زردرنگ و در منطقه‌اي با آفتاب سوزان واقع شده است. دماي هوا در اين منطقه در تابستان‌ها بيش از 50 درجه‌ي سانتي‌گراد است. اكنون فقط بقايايي از ديوارها و استحكامات شهري اين منطقه‌ي باستاني باقي مانده‌اند. اين شهر باستاني حدود يك‌هزار سال پيش از ميلاد مسيح (ع) احداث شده است و محوطه‌ي وسيعي را دربرمي‌گيرد. بيشتر بناهاي باستاني اين شهر با الهام از هنر معماري تمدن رم باستان ساخته شده‌اند. شهر تاريخي نيسا در 15 كيلومتري عشق‌آباد ـ پايتخت تركمنستان ـ واقع شده است.شهر نيسا (نزديک عشق آباد/اشک آباد کنونی)، پايتخت اوليه اشکانيان است

شهر صد دروازه(قومس/دامغان) :

صددروازه یک شهر باستانی در باختر خراسان که از ۲۰۰ پیش از میلاد پایتخت اشکانیان بود. این لقب در نزد یونانیان به شهرهایی داده می‌شد که بیش ازچهار دروازه را دارا بودند.اسکندرمقدونی در تابستان ۳۳۰ (پیش از میلاد) در این محل توقف کرده‌بود. با مرگ اسکندر اینجا بخشی از امپراتوری سلوکی گردید. قبیلهٔ پارنی در ۲۳۸ (پیش از میلاد) بر این شهر چیره‌شدند و آن را یکی از نخستین پایتخت‌های اشکانی نمودند. این شهر باستانی امروزه میان دامغان و سمنان قرار دارد و شهر قومس خوانده می‌شود.

 تيسفون:

تیسفون در زمان اشکانیان بنا نهاده شد خرابه هاي اين شهر در عراق امروزي به وسعت 12 هكتار بنام طاق يا ايوان كسري (مدائن) واقع در ۳۵ كیلومتری جنوب شرقی بغداد وجود دارد. این شهر پایتخت امپراتوری اشکانیان و بعد ساسانیان تا استیلای اعراب بر ایران بود. تیسفون حدود ششصد سال پایتخت ایران بود. پس از حمله اعراب به ایران، شهر تیسفون به تاراج رفت و رفته‌رفته متروکه گشت. بعدها یعنی در دوره عباسیان شهر تخریب و از قطعات کاخ‌ها و ساختمان‌های شهر در ساخت شهر جدیدی در همان نزدیکی بنام بغداداستفاده شد.

بیشابور( بیشاپور):

بیشاپور یکی از شهرهای باستانی ایران در شمال  کازرون و در استان فارس است. بیشاپور به سال ۲۶۶ میلادی و به دستور شاپور اول پادشاه ساسانی ساخته شده‌است. پس از پیروزی شاپور بر والرین امپراتور روم، شاپور دستور داد در ناحیه‌ای خوش آب و هوا بر سر راه تخت جمشیدبه تیسفون شهری بنا کنند. بیشاپور تا قرن هفتم هجری آباد و مسکونی. بیشاپور گنجینه‌ای از آثار ارزشمند ساسانی مانند معبد آناهیتا است.

كازرون:

پس از زلزله بیشاپور،بیشاپوری‌ها به منطقه ای به نام گازرگاه مهاجرت می کنند.نام آن منطقه بعد ها به کازرون تغییر می کند.کازرون در دوره ساسانیان و در زمان پادشاهی شاپور یکم پایتخت ایران زمین بوده است.

مرو:

مرو از شهرهای باستانی آریاییان و از مراکز فرهنگی ایران بوده‌است. مَرو مرکز استان مرو در ترکمنستان است مرو یکی از چهار شهر قدیم خراسان بود که زمانی پایتخت این استان بوده است سه شهر دیگر خراسان نیشابور و بلخ و هرات بود. طاهریان مرکز خراسان را به نیشابور انتقال دادند. در دوران فرمانروائی سلجوقیان شهر   مرکز امپراتوری بزرگ سلجوقیها گردید.

نيشابور:

بنای این شهر را از شاهپور اول دانسته‌اند و آن را یکی از چهار شهر بزرگ خراسان قدیم شمرده‌اند. در اواخر حکومت مسعودغزنوی که سلجوقیان به مشرق ایران هجوم آوردند طغرل این شهر را مقر خود ساخت.نيشابور با هجوم مغولان (۶۱۸ ه'.ق.)ویران گردید.و دیگر هیچ گاه نیشابور نتوانست مقام گذشته خود را به دست آورد.

زرنگ(زرنج):

 زَرَنْج مرکز ولایت نیمروز افغانستان است که در جنوب غرب این کشور و نزدیک مرز ایران قرار دارد. زرنگ پایتخت صفاریان بود. در محل زرنگ باستانی اکنون روستای کوچکی به نام «نادعلی» قرار دارد. در نزدیکی آن روستا، تل بزرگی است و بر فراز آن تل، هنوز آثار خرابه‌های ارک زرنگ و قلعه و باروی آن دیده می‌شوددر تپه هاي بلوچستان نيز آثاري به دست آمده كه تاريخ اين سرزمين را به 3000 سال پيش از ميلاد مي ‎رساند.

 بخارا:

بُخارا، با جمعیتی بالغ بر ۲۳۷٫۹۰۰ نفر پنجمین شهر بزرگ ازبکستان، و مرکز استان بخارا است که نزدیک به 85% آن ها تاجیک هستند و به پارسی تاجیکی گفتگو می کنند. از بزرگ‌ترین شهرهای ماوراءالنهر و یکی از کانون‌های دانش و ادب ایران پس از اسلام است. در ۱۰۰۰ م. در تصرف سامانیان درآمد و پایتخت سامانیان بود. در ۱۰۲۷ م. سلجوقیان آن را تصرف نمودند. در ۱۲۱۹ م. توسط چنگیز فتح و ویران شد و در ۱۳۸۳ م. در تصرف تیمور لنگ درآمد. بعد در ۱۵۰۵ م. در تصرف ازبکان (شیبانیان) و بالاخره در ۱۶۰۰ م. در تصرف استراخان و جانشینان او که نیز از نژاد ازبک‌اند درآمد و باز بتصرف ایران درآمد و در دوران قاجار روسها بتصرف آن دست زدند.

آلوی بخارا در ایران به طور کامل شناخته شده است.

غزنين :

 غزنی   در جنوب شرق و تا حدودی نسبتاً در مرکز افغانستان موقعیت دارد و بین جاده ای قندهار – کابل واقع شده است.غزنی ولایت مشهور در زابلستان و پایتخت غزنویان(۱۱۸۷-۹۷۵ میلادی)  بوده در قدیم مرکز زابلستان و شهری بزرگ و ولایت وسیعی در خراسان بوده، و از جملهٔ آبادترین و زیباترین شهرهای آسیا به حساب می‌آمده‌است.

 همدان:

مهاجرت‌ اقوام آریایی‌نژاد ماد از حدود ۳۵۰۰ سال پیش به منطقه غرب ایران و محدوده فعلی استان همدان به تدریج منجر به شکل گیری نخستین حکومت فراگیر به مرکزیت هگمتانه(همدان) در فلات قاره ایران گشت. دیاکو نخستین پادشاه ماد در هگمتانه (همدان) پایتخت آنان استحکامات عظیمی شامل ۷ دژ مشهور به هفت ‌حصار و کاخ‌های شاهی برپا شد. همدان پایتخت تابستانی شاهان هخامنشی و اشکانی نیز بوده‌است .نام هگمتانه به مرور زمان در دوران ساسانیان به اَهمتان ، اَهمدان و سپس به همدان دگرگون شده‌است.

  شهر سمرقند:

سمرقند با جمعیتی بالغ بر ۵۹۶٫۳۰۰ نفر دومین شهر بزرگ ازبکستان، و مرکز استان سمرقند است. بیشتر ساکنان این شهر فارسی‌زبان هستند و به فارسی تاجیکی صحبت می‌کنند.این شهر به وسیله ایرانی ها پایه گذاری شد و در دوران هخامنشی زمان زیادی مهمترین شهر منطقه بوده است. در سال 330 پیش از میلاد به تصرف اسکندر مقدونی درآمد، در سده ششم به وسیله ترک ها و در سده هفتم توسط چینی ها تصرف شد. بعد از ورود اسلام به یکی از کانون های هنر و معماری، تبدیل شد. در ۱۰۰۰ م. در تصرف سامانیان درآمد. در ۱۰۲۷ سلجوقیان آن را تصرف نمودند. در دوران خوارزمشاهیان پایتخت بود. در ۱۲۱۹ توسط چنگیز فتح و ویران شد و در ۱۳۸۳ در تصرف تیمور لنگ درآمد و سمرقند پایتختش بود. بعد در ۱۵۰۵ در تصرف ازبکان (شیبانیان) و بالاخره در ۱۶۰۰ م. در تصرف استراخان و جانشینان او که نیز از نژاد ازبک‌اند درآمد و باز بتصرف ایران درآمد و در دوران قاجار روسها بتصرف آن دست زدند.

گرگانج:

گُرگانج شهری باستانی در ازبکستان کنونی نزدیک مرز ترکمنستان و ازبکستان است. این شهر نزدیک شهر کنونی ‌گرگانج در کشور ترکمنستان است.شهر گرگانج در زمان پادشاهی سلطان محمد خوارزمشاه مرکز سرزمین خوارزم و پادشاهی خوارزمشاهیان بود. رود آمودریا از کنار این شهر می‌گذشت.این شهر بزرگ‌ترین شهر در سر راه ابریشم بود.روزگار زرین این شهر در سده ۱۲ و ۱۳ میلادی بوده‌است در ۱۲۲۱ میلادی چنگیز خان مغول بدین شهر تاخت، وی کشتار خونینی به راه انداخت و شهر را با خاک یکسان ساخت. گرچه این شهر دوباره زندگی یافت ولی دو رویداد دردناک تغییر بستر آمودریا و تازش تیمور گورگان در ۱۳۷۰ میلادی مردم را برای همیشه از این شهر گریزاند.

مسیرحمله مغول

 مراغه:

یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی است.اوج شهرت نام مراغه به عهد هلاکوخان می‌رسد. در دوره هلاکوخان و در زمانی که مراغه به عنوان پایتخت برگزیده شده بود با تقاضا و تشویق دانشمند بزرگ ایرانی خواجه نصیر الدین طوسی معتبرترین مرکز علمی جهان یعنی رصدخانه مراغه در یکی از تپه‌های شمال غربی مراغه احداث گردید که قبل از ویرانی یکی از بزرگ‌ترین مراکز پژوهشی و نجومی زمان خود در جهان بود.

 سلطانيه:

سلطانیه در ۴۳ کیلومتری شهر زنجان است. سلطان محمد خدابنده شهر سلطانیه را به وجود آورد (این کار را پيشتر پدرش ارغون آغاز کرده بود) سلطان مدت ۱۰ سال یعنی از سال ۷۰۳ تا ۷۱۳ به ایجاد این شهر تاریخی پرداخت و سلطانیه نامید و پایتخت ایلخانان بعدی ساخت.این بنا در هجوم تیمور لنگ خسارات فراوان خورد و از باقی مانده آن فقط گنبد سلطانیه باقی ماند.

 هرات:

هِرات مرکز ولایت هرات در غرب افغانستان است. هرات پیش از کشف اقیانوس هند در گذرگاه جاده ابریشم قرار داشت.در دورهٔ اعراب، یعنی در قرون وسطی، هرات همراه با نیشابور، مرو و بلخ یکی از چهار قسمت (چهار ربع) ایالت خراسان بود و بزرگترین شهر باستانی سلطنت‌های خراسان شد.شاهرخ فرزند تیمور و همسرش گوهرشاد بیگم پایتخت تیموریان را در سال ۱۴۰۱ م از سمرقند به هرات منتقل کردند. هرات در دوره تیموریان به اوج رونق رسید و سده پانزدهم میلادی دوران طلائی هرات بود

تبريز:

نام تبریز در کتاب‌ها و اسناد تاریخی تحت نام‌های مختلفی نظیر «تَورِز»، «تَورِژ»، «تِبریز» و «توری» به ثبت رسیده‌است . بنای تبریز به دوران اشکانی و ساسانی برمی‌گردد؛ اوج شکوفایی تبریز در زمان ایلخانان بود که در این زمان، این شهر پایتخت قلمرویی پهناور از نیل تا آسیای مرکزی بوده‌است. این شهر پایتخت آق‌قویونلوها و قراقویونلوها، نخستین پایتخت حکومت صفویه بوده‌است

قزوين:

این شهر در زمان شاه تهماسب صفوی پایتخت ایران بوده‌است.

 اصفهان:

در طول تاریخ به آسانی نمی‌توان رد شهر اصفهان را بطور پیوسته دنبال نمود. هر چند اصفهان در مرکز فلات ایران قرار داشت. اصفهان کنونی در قدیم گابای (همان گی و جی بعدی) نام داشتبه نظر می‌آید نام اسپهان (به معنی جایگاه ارتش) از روزگار ساسانیان به بعد جایگزین نام گی شده‌باشد.در دوره سلجوقی این شهر به عنوان پایتخت سلجوقیان برگزیده شد. اوج شکوفایی اصفهان به زمان صفویان بر می‌گردد؛ هنگامی که شاه عباس کبیر پایتخت صفویه را از قزوین به این شهر منتقل نمود.

مشهد:

از تاریخ این شهر در قبل از اسلام، به جز افسانه ای چند، آگاهی چندانی در دست نیست. این شهر در اواخر حکومت ساسانیان، یکی از مرزداری های سر راه گرگان و نیشابور به مرو و بلخ، و از ولایت های مشهور در خراسان بزرگ بوده‌است. در دوران خلافت مامون، در ۲۰۲ هجری قمری، امام رضا که پس از یک سال اقامت در مرو عازم بغداد بود، در منزل امیر سناباد مسموم شد و مأمون پیکر او را نزدیک قبر هارون به خاک سپرد. از آن پس آن نقطه «مشهد الرضا» نام گرفت. در دورهٔ اسلامی این منطقه بخشی از ولایت توس به مرکزیت شهر تابران بود که آبادی‌های سناباد و نوغان که بخشی از مشهد کنونی هستند را نیز در بر می‌گرفت. پس از حملهٔ مغولان مردم شهر ویران‌شدهٔ توس به مشهد مهاجرت کردند و شهر توسعه پیدا کرد. مشهد در زمان حکومت نادرشاه افشار به عنوان پایتخت ایران انتخاب شد.

شيراز:

در کاوش‌های باستان‌شناسی در تخت جمشید  به پیدایش خشت‌نبشته‌هایی عیلامی انجامید که بر روی چند فقره از آن‌ها به قلعه‌ای بنام «تیرازیس» یا «شیرازیس» اشاره شده‌است شهر شیراز در پیش از اسلام قلعه‌ای بوده که قدمت آن به دوران ساسانی و پیش‌تر بازمی‌گردد. این شهر در دوران بنی‌امیه به محل فعلی منتقل می‌شود شیراز در دوران بوییان و زندیه، پایتخت ایران بوده‌است.

 تهران:

تهران در قدیم روستایی نسبتا بزرگ بود که بین شهر بزرگ آن زمان، شهر ری و کوهپایه‌های البرزقرار داشت. پس از حمله مغولان به ری و تخریب این شهر، تهران بیش از پیش رشد یافت. نخستین بار، شاه طهماسب اول صفوی در ۹۱۶ خ. هنگام گذر از تهران باغ و بوستان فراوان این شهر را پسندید و دستور داد تا بارو و خندقی به دورش بکشند،کریمخان زند به مدت ۴ سال تهران را مرکز حکومت خود قرار داد و در محوطه ارگ بناهای جدیدی احداث نمود. آغا محمدخان برابر نوروز ۱۱۶۴ خ. تهران را به پایتختی برگزید و در همین شهر تاجگذاری کرد. با گزینش این شهر به پایتختی روند گسترش کمی و کیفی آن متحول شد و در مدت ۲۲۰ سال جمعیت آن از حدود ۱۵۰۰۰ نفر در سال ۱۱۶۴ خ. به بیش از ۷ میلیون نفر در سال ۱۳۸۴ رسید

شهر سوخته:

شهر سوخته نام بقایای شهری باستانی است که در فاصلهٔ شهرهای زابل و زاهدان در استان سیستان و بلوچستان کنونی واقع شده‌است. این شهر در ۳۲۰۰ سال قبل از میلاد پایه‌گذاری شده و مردم این شهر در چهار دوره بین سال‌های ۳۲۰۰ تا ۱۸۰۰ قبل از میلاد در آن سکونت داشته‌اند.به اعتقاد برخی باستان‌شناسان این شهر را باید قدیمی‌ترین شهر دنیا دانست چرا که معدود شهرهای پیش از آن، از نظر امکانات و اصول شهرنشینی با آن قابل مقایسه نیستند.

 شهر باستاني گور – كرمان :

شهر گور یا شهر فيروزآباد، در 100 كيلومتري جنوب شيراز يكي از پرجاذبه‌ترين و گمنام‌ترين شهرهاي گردشگري ايران است. فیروز آباد تا قبل از حمله اسكندر به ايران، شهر گور ناميده مي‌شد.اسكندر مقدوني اين شهر را كاملا ويران كرد و قرن‌ها بعد از اسكندر، اردشير موسس سلسله ساساني اين شهر را احيا و آباد كرد، اما در حمله تازيان به ايران اين شهر دوباره ويران شد.شهر ساساني گور نخستين شهر دايره‌اي شکل ايران محسوب مي‌شود که به دستور اردشير بابکان ساخته شده است.

آثار باستاني ايران باستان

گور امیر اسماعیل سامانی در بخارا-ازبکستان    

از مهم‌ترین بناهای باستانی آسیای میانه به شمار می‌رود که در حدود ۳۰۰ هجری  ساخته شده و بنا یی چهارگوش ۱۰ در ۱۰ متر با گنبد نیم کره‌ای است. گنبد بر فراز اتاق چهار گوشی به کمک کنج استوار شده که قابل مقایسه با شیوه گنبدسازی در دوره پارتی و ساسانی است و سبک آن شباهت زیادی به آتشکده‌های ساسانی دارد. آجر کاری آن متنوع واز طرحهای گوناگون آجرکاری استفاده کرده اند.

چهار منار- بخارا

نام مدرسه ای با معماری ویژه که توسط نیازکل در سال 1807 ساخته شده است. حیاط و حجره های مدرسه از بین رفته اند و ساختمانی کوچک با 4 منار باقی مانده است.

مناره كلان - بخارا:
اين مناره توسط شخصی به نام باکو طراحي شد و به دستور ارسلان خان حاکم قرخاني در قرن 6 ه.ق ساخته شد. ارتفاع اين مناره تا نوک 48 متر و قطر پائين 9 و بالا 6 متر ميباشد. در قسمت انتهاي مناره 16 قوس تعبيه شده تا هنگام نماز موذنان برای گفتن اذان از این دریچه ها استفاده کنند. داخل مناره 105پلکان آجری قرار دارد که به صورت مارپیچ دور ستون مرکزی تا بالای مناره ادامه پیدا می کند. این مناره در زمان چنگیز خان نیز وجود داشته و در زمان حمله چنگیز که تمام شهر ویران شد به دلیل زیبای خاص این مناره به دستور چنگیز خان این مناره سالم باقی ماند و تخریب نشد.

گنبد علويان- همدان

این گنبد یکی از یادمانهای متعلق به اواخر دوره سلجوقیان در قرن ششم هجری است که توسط خاندان علویان ابتدا به عنوان مسجد احداث شده بوده‌است. در دوره‌های بعد با ایجاد سردابی در زیر زمین به مقبره آن خاندان تبدیل گردیده‌است. در گذشته‌های دور این بنا دارای گنبد بوده و در اثر گذشته زمان گنبد آن فرو ریخته‌است. متاسفانه از هویت دقیق مدفونین اطلاعات دقیقی در دست نیست.

طاق كسری یا طاق خسرو (ایوان مدائن)- عراق

طاق كسری، در شهر مدائن و در 35 كیلومتری جنوب بغداد در استان دیاله قرار گرفته است. این طاق  بقایای تالار بزرگ عهد ساسانی در محل تیسفون، در عراق کنونی، که جزء کاخ سلطنتی بزرگ معروف به ایوان کسری بوده‌است، و بانی آن را شاپور اول ساسانی شمرده‌اند، که پس از وی خسرو انوشروان به ترمیم و تجدید بنای آن اقدام کرد.مدائن در حقيقت همان تيسفون پايتخت سلسله ساساني است كه با حمله اعراب و تصرف آن توسط آن‌ها به مدائن تغيير نام يافت.

برج طغرل - ري:

این برج از آثار به جا مانده از دورهٔ سلجوقیان است  برج طغرل با مساحتی بالغ بر 48 متر مربع و ارتفاعی در حدود 20 متر و با اسکلتی خشتی و آجری به صورت استوانه‌ای افراشته خودنمائی می‌کند که نمای داخلی آن به صورت استوانه است.این برج شبیه عقربه‌های ساعت بوده و می‌توان از روی تابش آفتاب روی کنگره‌های آن زمان را تشخیص داد.چالش و اختلافات فراوانی میان کارشناسان و مورخان دربارهٔ شخصیت مدفون در این بنا وجود دارد. عده‌ای آن را آرامگاه طغرل بیک سلجوقی می‌دانند و در مجمل‌التواریخ صفحهٔ ۴۶۵ اینگونه آمده‌است که «سلطان طغرل‌بیک شهر ری وفات رسید و تربتش آنجا برجاست». مورخ نامی ترکیه، فارق سومر نیز محل دفن طغرل را همین مکان می‌داند. عده‌ای دیگر از نویسندگان این مکان را محل دفن خلیل سلطان از فرزندان تیمور لنگ و همسر او شادالملک در قرن پانزدهم می‌دانند.

برج طغرل(مهماندوست)- دامغان

برج طغرل در سال  490 هجری قمری در جنوب روستای مهماندوست واقع در 20 کيلومتری شمال شرقی دامغان و در نزديکی آبادی امام آباد بنا گرديده است. شعاع داخلی اين برج 92/7 متر و ارتفاع آن 12 متر است. ارتفاع اصلی برج در گذشته بيشتر بوده است. و بعدها به علت فرو ريختن گنبد مخروطی شکل و زيبای اين بنا از ارتفاع آن کاسته شد. این برج دوازده ترک دارد دو کتيبه در بالای برج به خط های کوفی و بنايي وجود دارد . تاريخ بنا با زمان سلطان سنجر سلجوقی مطابقت دارد اما کاربری این برج کاملا مشخص نیست و گویا بیشتر جنبه نمادین داشته است هویت شخص دفن‌شده در برج مشخص نیست ؛ اما اهالی روستا های اطراف اعتقاد دارند که این برج مقبره ‌ی امامزاده قاسم از اولاد امام موسی بن جعفر (ع) است.

 گنبد کاووس(قابوس)

گنبد کاووس یا گنبد قابوس بنایی تاریخی از سده چهارم هجری است که در گنبد کاووس، شمال شرقی ایران قرار دارد.این بنا که یکی از بلندترین بناهای آجری جهان به‌شمار می‌آید بر فراز تپه‌ای خاکی که قریب پانزده متر از سطح زمین بلندتر است قرار دارد. این بنا در سال (۳۹۷ هجری قمری) و در زمان سلطنت شمس المعالی قابوس بن وشمگیر و در شهر جرجان (قرن ۱۰ میلادی (عصر زیاریان) یکی از ولایت‌های بزرگ ایران بود)که پایتخت پادشاهان آن دیار بوده، بنا گردیده‌است.این بنا گنبد قابوس بقعه آرامگاه قابوس بن وشمگیر می‌باشد.

متن كتيبه از عربي به فارسي:

به نام خداوند بخشنده مهربان /این است کاخ باشکوه /امیر شمس معالی /امیر پسر امیر /قابوس فرزند وُشمگیر /فرمان داد به ساخت آن در زندگی خویش /سال سیصد و نود و هفت قمری /و سال سیصد و هفتاد و پنج (خورشیدی)

برج رادكان چناران –مشهد :

اين بنا در فاصله ۷۴ كيلومتري شمال مشهد. تا چند سال قبل تصور می شد که برج رادکان، آرامگاه یکی از ایلخانیان باشد، اما تحقیقات بعدی باستان شناسان مشخص کرد که این برج بلند با کلاهک جالبش، تنها برجی است که توانایی تعیین چهار فصل، سال کبیسه و آغاز نوروز را دارد. این برج سند استوار واثر ریاضی دان ، ستاره شناس و دانشمند بزرگ ايران ، خواجه نصیرالدین توسی است. برج رادكان به ارتفاع ۲۵ متر، با بدنه استوانه اي و گنبد مخروطي شكل، اثري تاريخي مربوط به قرن هفتم هجري است. نماي خارجي بنا تا ارتفاع ۳ متري به صورت ۱۲ ضلعي و پس از آن تا زير گنبد داراي ۳۶ ترك يا نيم استوانه است. داخل آن نيز به صورت ۸ ضلعي است و تا زير آهيانه ادامه دارد.

مناره علی آباد -کاشمر

این برج در روستای «علی آباد» در 42 کیلومتری شهرستان «کاشمر» در استان خراسان ساخته شده است که از بناهای اواخر سده 7 هجری قمری می باشد.

برج ‌کاشانه‌ بَسطام - شاهرود

برج کاشانه، برج بلند و زیبایی است که در جنوب شهر بسطام و جنوب خاوری مسجد جامع بسطام قرار دارد برج کاشانه بسطام  از بناهای تاریخی قرن هفتم و هشتم هجری است.ارتفاع این برج از درون ۲۴ متر و از بیرون نزدیک به ۲۰ متر است. شکل خارجی آن چند ضلعی منتظم سی ضلعی است. به عقیده اهالی بسطام، این برج قبل از اسلام آتشکده زرتشتیان بوده است.در دوره‌های بعد از اسلام، از این برج برای دیده‌بانی بسطام استفاده می‌شد. با توجه به اسلوب ساختمان و عوامل دیگر به نظر می‌رسد؛ این بنا به رصدخانه بسیار شبیه است.

مناره های غزنین-افغانستان

غزنين پایتخت سلسله غزنویان ، در شمال شرقی  شهر كنوني به فاصلۀ پنج كيلو متری آن قرار دارد.غزنین همچنین با داشتن منار های ستاره شکلی از قرن دوازدهم میلادی مشهور است. این مناره ها باقیماندۀ مسجد بهرامشاه هستند. اطراف این مناره ها با طرحهای هندسی تزیین داده شده و قسمت های از گنبد تخریب گردیده است دانشمندان بسیاری مانند حکیم سنایی غزنوی ، ابو ریحان بیرونی از غزنین برخاسته اند.

 برج آرامگاهي علاء‌الدوله -ورامين :

اين برج يك بناي استثنايي   در   ورامين قرار دارد. در برخي آثار اين برج علاء‌الدين ناميده شده و چنانچه از كتب انساب برمي‌آيد، نسبت علاء‌الدين به امام سجاد (ع) مي‌رسد. اين برج كه به سده هفتم متعلق است، با ‪ ۱۲متر ارتفاع و پنج متر ديگر ارتفاع سقف مخروطي آن از نظر زاويه‌بندي، تركيب آجر، كاشيكاري و خطوط كوفي بسيارچشم نواز است.

برج اَخَنجان - مشهد:

اين برج در فاصله 22 كيلومتري شمال مشهد و بر كنارة جادة توس به پاژ قرار دارد. اين بنا مقبره اي است بر روي سكويي هشت ضلعي كه بدنه بنا با نيم ستونهاي الحاقي در نماي بيروني تزئين يافته و ارتفاع آن حدود 18 متر است. سبك معماري و تزيينات برج اخنگان، نشان مي دهد كه بنا متعلق به اوايل قرن نهم هجري و دوره‌ تیموری‌ است.

برج و آرامگاه پیرعلمدار-دامغان:

این برج در شرق شهر دامغان واقع شده‌است.این مقبره در سال ۴۱۷ هجری قمری به صورت برج مدور آجری با گنبد مخروطی پیازی شکل ساخته شد. ارتفاع این بنا ۱۳ متر، قطر داخلی آن ۵/۴ متر و شهرت آن به دلیل کتیبه‌ای زیبا با خط کوفی مشبک است. ساختمان مذکور مقبره محمد بن ابراهیم که حاجب دربار منوچهر فلک‌المعالی پادشاه زیاری و حاکم وقت دامغان بوده  و در کتیبه برج نیز نام او آمده است.

برج لاجيم -مازندران:

این برج را در قرن پنج هجری ساخته‌اند و کتیبه‌ها نشان می‌دهند که آن وقت‌ها هنوز خط و زبان پهلوی رایج بوده. از کتیبه‌ها این‌طور برمی‌آید که این‌جا محل دفن یکی از شهریاران زیاری است. با این حال چون کتیبه‌ها درست و کامل خوانده نشده، هنوز این قضیه قطعی نیست. برج لاجیم در شرق پل سفید، در کوهستان‌های بلند مازندران، و بین جنگل‌های انبوه قرار دارد.

گنبد عالی ابركوه-يزد:

گنبد عالی اثر تاریخی گنبد عالی ابر کوه از سالمترین بناهای دوره سلجوقی و از نفایس هنر معماری ایران است تمام بنا از سنگ و هشت ضلعی است که بر روی کرسی مربعی که چهار گوشه اش پخ شده ساخته شده است . شکل گنبد در قسمت سقف به مانند عرقچین است بلندای برج ۲۲ متر است . این مقبره مدفن امیر شمس الدوله ابن علی هزار است از خاندان دیلمیان و مادرش بوده که بدستور فرزندش فیروزان بنا شد.

گنبد سرخ- مراغه:

بناي گنبد سرخ در سال 542 ه.ق به دستور عبدالعزيز بن محمودبن سعد رئیس آذربايجان و بوسيله بني بكرمحمد بن بندان بن المحسن معمار ساخته شده است . در حال حاضر علي‌رغم وجود كتيبه‌هاي خوانا، كسي كه در مقبره سرخ دفن شده بر ما ناشناخته است. به طور كلي گنبد مزبور بناءياست مربع شكل متشكل از سردابه واتاق فوقاني و اتاق اصلي كه بر روي سكوي سنگي قرار دارد.

گنبد كبود-مراغه:

 گنبد كبود يا مقبره مادر هلاكو خان برخي آنرا مربوط به دوره سلجوقي دانسته و تاريخ بناي آن را به سال 593 ه.ق  نسبت ميدهند. و چنانچه از كتيبه‌ها  و سنگ قبر برمي‌آيد مدفن يك مسلمان است با توجه به اين امر كه مذهب هلاكوخان بودايي و مذهب دوقوز خاتون مادر وي مسيحي بود بنابراين انتساب اين بنا به وي بعيد مي نمايد.

برج هاي دوگانه خرقان – قزوين :

برج هاي دوگانه خرقان در جنوب غربي قزوين ، قرار دارد . در اين منطقه دو آرامگاه از بزرگان دوره سلجوقی به نام های "ابو سعید بیجار" پسر سعد و "ابو منصور ایلنای" پسر تکین قرار دارد . برج ها هشت ضلعي است ارتفاع اين آرامگاه در حدود پانزده متر و قطر بناي آن حدود يازده متر است . براساس متن كوفي موجود در اين بنا ، اين برج در سال 460 ه – ق ساخته شده است . برج دوم – با فاصله حدود سي متر از برج اول – از نظر شكل و ابعاد ، تقريبا ً هم اندازه برج اول است.معمار برج قدیمیتر "محمد... زنجانی" و دومی " ابوالمعالی محمدبن... زنجانی" امده است.

گنبد سلطانيه – زنجان :

گنبد سلطانيه، در نزديكی زنجان، كه اولين و عظيم‌ترين گنبد آجری جهان است، این بنا مسجدی است بسیار زیباكه توسط سلطان محمد خدابنده حاكم سلسله‌ی ايلخانان در طول سيزده سال بنا گرديده است. ساخت این گنبد در سال ۷۰۲ هجری قمری در شهر سلطانیه، پایتخت آن زمان ایلخانیان آغاز شد و در سال ۷۱۲ هجری قمری به اتمام رسید.

 شاهزاده احمد-تفرش:

از امامزادگان مدفون در تفرش است و از نوادگان امام موسي كاظم (ع) واقع در روستاي كوهين است. مدفن اين امامزاده مشتمل بر بقعه، قبه، چند ايوان و حجره، غرفه، صندوق منبت كاري شده و صحن است. اين ساختمان از بناهاي سده نهم هجري بوده ولي در دوره شاه طهماسب صفوي گنبد بقعه مزبور تعمير و نوسازي شده است.

امامزاده ابوالعلی -تفرش:

امامزاده ابوالعلی مهدیمهدی بن محمد از نوادگان امام جعفر صادق (ع) می باشند. 
از معماری گنبد بنظر می رسد كه این بنا از ساخته های قرن هشتم ه.ق. دوره ایلخانی باشد و به دلایلی به طور كامل به پایان نرسید، ولی از نظر معماری قابل توجه است. ایوانها و رواقهای اطراف آن از الحاقات عصر صفوی است. در جوار این بقعه چنار كهنسالی با شاخه های سترگ قرار دارد كه شاید بتوان قدمت آن را فراتر از قدمت بقعه دانست. 
ورودی بنا یك درب چوبی قرار داشت كه روی آن تماما از آیه های مختلف كنده كاری شده بود، تاریخ ساخت این درب نیز 1073 ه.ق می باشد. 

شاهزاده محمد-تفرش:

این امامزاده محل دفن محمد بن حسن افطس بن علی اصغر بن امام زین العابدین (ع) می باشد. متن شعر موجود در ایوان سردر، حاکی از آن است که این ایوان در سال 1050 ه.ق توسط خواجه مومن و در زمان در دوران صفویه (قرن دهم هجری ـ شاه عباس دوم) ساخته شده است و جزء آثار ملی به ثبت رسیده است. 

مسجد ششناو-تفرش:

اين مسجد از مهمترین آثار معماری دوران سلجوقیان در ایران و همچنین یکی از قدیمی ترین مساجدکشور در شهر تفرش استان مرکزی قرار دارد.نام شش ناو از شش ناودانی گرفته شده که آب قنات شش ناو را که از داخل این ناودانها عبور می کرده به شش قسمت مساوی تقسیم نموده و به محله های مختلف تفرش جاری می شده است.قدمت قنات به قرن سوم هجری می رسد.مجموعه مسجد از یک مناره آجری بسیار قدیمی به ارتفاع حدود 20 متر و قطر 3 متر گنبد بزرگی به ارتفاع حدود 15 متر و قطر 16 متر، دو شبستان، ایوان، صحن، قنات، چند حجره و حسینیه تشکیل شده است.

ادامه مطلب

  قلعه ای در تفرش

                        گردنه تفرش- اراک زمستان

             گندم کوه تفرش

                                             کوه کلاه و تفرش